Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
28 / 2 / 2020

Φυσικά, έχει επικρατήσει η αναμενόμενη παράνοια με τον κορονοϊό. Και δεν λέω πως το θέμα δεν είναι σημαντικό, ή ότι δεν πρέπει να βρεθεί θεραπεία το συντομότερο δυνατό. Όμως έχει επικρατήσει η αναμενόμενη παράνοια που επικρατεί σε όλες αυτές τις περιπτώσεις που κάτι μαζικό και εχθρικό προς τον άνθρωπο εμφανίζεται αλλά δεν ξέρουμε ακόμα πώς να το αντιμετωπίσουμε. Αρχίζουν όλοι να φοβούνται ότι θα επηρεάσει εκείνους προσωπικά... ασχέτως αν οι πιθανότητες να τους επηρεάσει είναι ελάχιστες. Ασχέτως αν υπάρχουν δεκάδες άλλα, εξίσου επικίνδυνα, ή και επικινδυνότερα, πράγματα με μεγαλύτερες πιθανότητες να μας επηρεάσουν. Πάω στοίχημα ότι είναι πιο πιθανό να σκοτωθεί κανείς σε τροχαίο, ή να πάθει καρκίνο, απ’το να προσβληθεί από τον κορονοϊό και να πεθάνει από αυτόν.

Ωστόσο, ο φόβος εξαπλώνεται με ταχύτητα xn.

Θυμάμαι παλιότερα μια περίπτωση με έναν κομήτη που υποτίθεται ότι μπορεί να συγκρουόταν με τη Γη. Έβλεπα μια εκπομπή τότε για το θέμα· ναι, όταν ήμουν μικρός έβλεπα κάπου-κάπου και τηλεόραση. Και σ’αυτή την εκπομπή έτυχε να είναι ένας τύπος που είπε κάτι πολύ σωστό. Είπε ότι οι πιθανότητα να πέσει αυτός ο κομήτης στη Γη είναι ένα στα δεν-θυμάμαι-τώρα-πόσα εκατομμύρια· αλλά, από μελέτες που έχουν γίνει, η πιθανότητα να πεθάνεις από τροχαίο είναι αυτή, η πιθανότητα να πεθάνεις από πυρκαγιά είναι αυτή, η πιθανότητα να πάθεις καρκίνο είναι αυτή, η πιθανότητα να σε σκοτώσει ληστής είναι αυτή – και συνέχισε με μια αρκετά μεγάλη λίστα κακών πραγμάτων. Καταλήγοντας ότι, φυσικά, θα έπρεπε να ανησυχείς πολύ περισσότερο μήπως σου συμβεί κάτι από αυτά παρά αν ο κομήτης πέσει στη Γη. Ή, καλύτερα, μπορείς να μην ανησυχείς για τίποτα, να είσαι προσεχτικός, και απλά να ζεις.

Το πρόβλημα με εμάς τους Δυτικούς (αλλά και με τους Ανατολίτες πλέον, πάω στοίχημα) είναι ότι έχουμε φτάσει να νομίζουμε ότι τα έχουμε εξηγήσει όλα για τον κόσμο, ότι ξέρουμε τα πάντα, και τώρα μπούμε να κλειστούμε σ’ένα κουτί ασφαλείας και τίποτα καινούργιο δεν πρόκειται να παρουσιαστεί για να μας αιφνιδιάσει. Αλλά μετά, κατά καιρούς, έρχεται το Χάος, μας χτυπά την πόρτα, και μας λέει Hello, World, χαιρετώντας μας με το μεσαίο δάχτυλο υψωμένο.

Διότι η αλήθεια είναι πως δεν τα ξέρουμε όλα, δεν τα έχουμε συστηματοποιήσει όλα, και μάλλον ποτέ δεν θα το καταφέρουμε. Ο κόσμος είναι πολύ πιο παράξενος και μυστηριώδης απ’ό,τι νομίζουμε. Όταν φτιάχνεις ένα σύστημα για να εξηγήσεις τον κόσμο, πρέπει πάντα να τελειώνεις σε ερωτηματικό, πρέπει πάντα να τελειώνεις στο πεδίο όπου τα πράγματα γίνονται μυστηριώδη και ανεξήγητα. Γιατί κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο. Κάπου πρέπει να βάλεις την ένδειξη Here There Be Dragons, όπως έκαναν στους παλιούς χάρτες για να δείξουν ότι αποκεί και πέρα δεν ξέρεις τι υπάρχει – μπορεί να είναι οτιδήποτε.

Τώρα εμφανίστηκε ένας νέος ιός και έχουν προσβληθεί κάποιοι άνθρωποι από αυτόν. Έψαξες να μάθεις πόσοι άνθρωποι προσβάλλονται καθημερινά από διάφορες άλλες ασθένειες; Πολύ περισσότεροι. Το μόνο που δεν κάνει αυτές τις περιπτώσεις αξιοσημείωτες, και δεν προκαλεί την αντίστοιχη παράνοια, είναι το γεγονός ότι ξέρουμε τι είναι αυτές οι ασθένειες και ξέρουμε πώς μπορούν (περίπου) να αντιμετωπιστούν. Αλλά αυτό δεν τις καθιστά λιγότερο επικίνδυνες ή σημαντικές.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]